Populaire berichten

zaterdag 26 november 2011

ECB-bazooka, de volgende mogelijke steunronde, kan einde euro inluiden !

- Na onze steun aan Griekenland is de volgende steunronde gedoopd tot de ECB-bazooka. Dit zou volgens sommige economen (waarschijnlijk uit de financiele wereld, die gewoon een koper willen van hun financiele producten) de enige oplossing zijn om de euro nog te redden. Het mechanisme zoals uitgelegd in "waarom onze steun aan griekenland juist een crisis zal veroorzaken" geld natuurlijk ook voor deze steun. Maar we zijn nu bijna een half jaar verder en steeds meer mensen beginnen dit mechanisme te begrijpen en in te zien. Het lijkt er steeds meer op dat ik geen roepende meer ben in de woestijn, maar dat er een kleine oase aan het ontstaan is. Gaat het dan toch nog allemaal goedkomen ?

Veel economen willen dat de Europese Centrale Bank de euro redt. Maar ook dit laatste redmiddel kan faliekant mislukken.



Economen als Willem Buiter, Paul de Grauwe en Bas Jacobs zien maar één uitweg uit de eurocrisis: de Europese Centrale Bank (ECB) moet massaal staatsobligaties opkopen. Alleen als de ECB zichzelf uitroept tot een zogenoemde lender of last resort is de eurozone te redden.
Maar is dat ook zo? Is bij de inzet van de oneindig diepe zakken van de ECB succes verzekerd? Daar lijken velen wel op te hopen. Want ook veel economen of politici die er principieel op tegen zijn, houden deze optie van de ECB-bazooka graag achter de hand.
Laatste redmiddel
Maar goed ingevoerde bronnen vrezen dat dit laatste redmiddel helemaal geen redding biedt. Hoe ziet zo’n scenario eruit?
Stel dat de ECB nú bekend maakt dat ze bereid is een oneindige hoeveelheid geld in staatsleningen van eurolanden te steken. Dat betekent dat de centrale bank een einde maakt aan de limitering van de opkoopoperatie tot €20 mrd per week, zoals de bank nu zichzelf heeft opgelegd. Daarmee komt ook een einde aan het neutraliseren van de aankopen, oftewel: de geldpersen gaan aan.
De ECB begint met de grootschalige aankoop van Italiaans en Spaans papier, veel massiever dan tot nog toe is gebeurd. Het doel van deze operatie is immers om de rentes op die staatsleningen terug te dringen naar een minder problematisch niveau, zeg 4,5%.
Met de stille en behoedzame aankoop van staatsobligaties is de teller bij de ECB inmiddels al op €194,5 mrd komen te staan. Een agressieve en grootschalige actie zal er al snel toe leiden dat de centrale bank voor € 1000 tot 2000 mrd aan stukken opkoopt. Bij Italië en Spanje zal het niet blijven. De onrust bereikte de afgelopen dagen ook België en in mindere mate Frankrijk.
Politieke crisis
Beleggers zullen zich afvragen welk probleem hiermee is opgelost. Ze hebben in ieder geval een koper van hun staatspapier. Dat is alvast geruststellend. Maar is dat op zichzelf reden genoeg om niet meer van die stukken af te willen?
In de beleving van veel economen is alleen al de aankondiging door de ECB voldoende om de rust te laten weerkeren. Maar erg reëel is dat niet. Want achter de schuldencrisis speelt de echte crisis en die is van politieke aard. De politieke aanpak in Europa is al twee jaar chaotisch en wordt meer gekenmerkt door een kakofonie van tegenstrijdige meningen dan door een harmonieuze aanpak.
De crux is: die politieke crisis wordt door de ECB-bazooka niet opgelost. Sterker nog, die wordt alleen maar erger. Het handelen (of beter gezegd: het niet-handelen) van ex-premier Silvio Berlusconi heeft aangetoond dat een ingreep door de ECB een enorme stimulans is om achterover te leunen. Wat zou er in België gebeuren als de politieke onmacht daar wordt beloond met de ondersteuning door de ECB van de Belgische rente?
Tijd kopen
Interventies van de ECB zijn bedoeld om tijd te kopen. In die tijd moeten de Europese politici met een oplossing komen. Maar zelfs na twee jaar, en onder zware druk van de financiële markten, zijn zij er nog niet in geslaagd het euronoodfonds echte vuurkracht te geven. Er zijn verbeteringen en ophogingen afgesproken die nog altijd niet in werking zijn getreden.
Het diepe wantrouwen van beleggers tegen Europese politici zal dan ook niet verdwijnen. Dat betekent dat de druk op perifere staatsobligaties zal blijven bestaan en dat de ECB moet blijven opkopen. En dat wantrouwen zoekt een uitweg. Zowel langetermijnbeleggers als speculanten gaan hun aandacht verleggen. Oostenrijk komt onder vuur. Het triple-A-land heeft het toch al wat moeilijker door de aanhoudende crisis in Oost-Europa.
Verbroken standaardverbinding
Uiteindelijk ontspringen Finse, Nederlandse en ook Duitse staatsobligaties de dans niet. De ECB komt in de positie dat de financiering van alle staatsschulden moet worden gestut. Als de ECB dit nog conform het EU-verdrag doet, dan koopt die alleen stukken op de secundaire markt (onderlinge handel in staatsobligaties). Mogelijk dat de standaardverbinding met de primaire markt (de emissie door lidstaten) verbroken wordt, zoals in Spanje nu al het geval is. Dat betekent dat de rente kunstmatig laag is, maar dat niemand nieuw uit te geven staatsleningen wil kopen.
Het is ook denkbaar dat de ECB in zo’n noodsituatie de regels aan zijn laars lapt en ook rechtstreeks stukken opkoopt van overheden. Deze monetaire financiering zal grote weerstand oproepen in de Duitse politiek en bij ECB-bestuurders. En bij burgers die de inflatie hard zien oplopen. Dan loopt de bank ook nog het risico dat boze Duitsers bij het Constitutioneel Hof in Karlsruhe gaan klagen. Waarschijnlijk met succes.
Er rest beleggers en speculanten nog maar één uitlaatklep voor hun diepe wantrouwen tegen de politiek en dat is de munt. Nu al zijn er aanwijzingen dat de euro zelf kan gaan lijden onder de crisis. Op dat moment is de Europese Centrale Bank aanbeland in een situatie die ze juist te allen tijde wilde voorkomen: de ondergang van de euro.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten