Populaire berichten

woensdag 5 februari 2014

De blinde die de lamme helpt

Is redding van Griekenland nog mogelijk? Nee, in ieder geval niet zonder dat Europa ook een gevoelige tik krijgt en misschien zelfs klappen. Harde klappen.
Toen de Nederlandse regering ten tijde van de eerste Griekse crisis namens de Nederlandse bevolking kwistig met garantstellingen strooide voor de ook toen al overmatige staatschuld van Griekenland, ging vrijwel iedereen er vanuit dat die nooit ingelost hoefden te worden en dat Nederland er zelfs geld aan over zou houden. Wij zijn een handelsvolk en dachten een graantje mee te kunnen pikken.
Het tegenovergestelde dreigt nu werkelijkheid te worden. De kans is reëel aanwezig dat Nederland binnenkort het vel over de oren getrokken gaat worden. Wij kunnen zelfs voor het enorme bedrag van (ruim) 40 miljard euro het schip in gaan, want na Duitsland (ruim 200 miljard) behoren wij tot de grootste naïevelingen van Europa. Finland wilde als enige onderpand hebben. Wij stapten er met onze idealen in.
Een zwart gat is echt zwart
In de bedrijfskunde is het een bekend fenomeen. Stop op alle mogelijke manieren geld in een failliete onderneming en al snel blijkt dat er meer geld bij moet. Vervolgens wordt duidelijk dat die onderneming mét geld nog erger failliet is dan zonder. Zo is het ook met Griekenland gegaan. Blijft de vraag hoe het toch komt dat niemand aan de bel trekt nu de Grieken veel meer staatsschuld hebben dan tijdens het begin van de crisis, toen het land al teveel staatsschuld had.
De Grieken hebben het spel gespeeld zoals van hen verwacht werd. Na veel gesteggel met de Trojka van EU, ECB en IMF over de noodzakelijke hervormingen van het land werd een concrete agenda van maatregelen overeengekomen, die -naar nu blijkt- wél met de mond is beleden maar niet met de daad is uitgevoerd. De Grieken riepen altijd dat het land goed op koers lag, maar het was allemaal een toneelstukje.
Praatjes vullen geen gaatjes
Om voor de tweede bailout in aanmerking te kunnen komen moeten door Griekenland nog 153 acties worden genomen, waaronder het overplaatsen van zo’n 7000 ambtenaren naar een reservepoel, het privatiseren van staatseigendommen en het concurrerender maken van de economie. De lijst roept verbijstering op. Deze punten stonden van meet af aan op de agenda en hadden al lang doorgevoerd moeten zijn.
Toch is het geen wonder dat Griekenland iedereen om de tuin heeft geleid. Je kan nu eenmaal niet een land met een geheel eigen culturele identiteit dwingen om zich van de ene dag op de andere om te vormen tot voorbeeldburgers naar Europees economisch model en dat gaat zeker niet als een dergelijke modeleconomie helemaal niet bestaat. De EU, de ECB en het IMF verschillen onderling nogal van mening en dat heeft het IMF er in ieder geval toe gebracht om de eigen financiële bijdrage aan Griekenland voorlopig maar even niet over te maken.
Ondertussen hebben de Grieken geheel volgens de verwachting en zelfs voorspelling, een derde bailout nodig (ergens tussen 10 en 20 miljard euro) en dringt de Griekse regering met kracht aan op een nieuwe ronde van kwijtschelding van schulden. Zonder dat laatste blijft het dweilen met de kraan open. Andermaal hebben Griekenland en Europa elkaar in een patstelling gemanoeuvreerd.
Nederland op de strafbank
Terwijl ik deze column schrijf wordt de druk op Jeroen Dijsselbloem als voorzitter van de Eurogroep van ministers van financiën opgevoerd, namelijk om af te treden en plaats te maken voor een permanente voorzitter. Ik beoordeel dat als een typisch politieke afrekening voor de puinhoop die Griekenland tijdens zijn wacht en met dank aan Europa geworden is.\
Griekenland dreigt Europa nu alsnog door het putje te trekken. Aan het begin van de Griekse crisis kon het land nog gered worden met 50 miljard euro. Nu is de rekening al opgelopen tot zo’n 300 miljard euro en is de bodem van het zwarte gat verder weg dan ooit.